Doradztwo w pielęgnacji kopyt

Wiele koni ma problemy z kopytami, które wręcz promieniują na resztę organizmu. Ból w dolnych partiach kończyn zmienia mechanikę ruchu. Mięśnie zaczynają kompensować zmiany motoryki, przestają pracować w odpowiednim dla siebie tonusie i zaczyna brakować równowagi mięśniowej. Napięcia za sprawą łańcuchów powięziowych przenoszą ból i sztywność w głąb organizmu. Koń znaczy lub mocno kuleje i nie nadaje się do użytkowania — tak w dużym uproszczeniu.

Z lewej kopyto wymagające korekty, z prawej kopyto konia z podejrzeniem EMS
Z lewej kopyto wymagające korekty, z prawej kopyto konia z podejrzeniem EMS

Przywracanie kopytom sprawności wymaga czasu, ponieważ struktury kopyta potrzebują go do zaadaptowania się do nowego, prawidłowego funkcjonowania. Długość rehabilitacji zależy od stopnia posunięcia uszkodzeń, zdolności rehabilitacyjnych danego osobnika oraz możliwości zapewnienia poprawnej pracy mechanizmu kopyta przez cały czas.

Oprócz strugania bardzo ważna jest dieta i ruch.

Rehabilitacja opiera się głównie na przywróceniu pełnej sprawności mechanizmu kopyta. Prawidłowe żywienie zapewnia wymianę rogu na nowy bez gromadzenia zbędnych metabolitów. Ruch pełni rolę stymulującą zmiany w kopycie — w odpowiedzi zaczynają się rozwijać struktury odpowiedzialne za amortyzację.

Czasami, gdy degeneracja kopyt postępowała przez miesiące lub lata mimo dostatecznej ilości ruchu, koń potrzebuje dodatkowego wsparcia w przerwaniu błędnego cyklu, w którym skutki pogłębiają przyczynę. Wymaga to rehabilitacji nastawionej na przywrócenie sprawności mechanizmu struktur kopyta i prawidłowej funkcji całego układu sterującego kończynami, czyli tkanek miękkich, w tym mięśni. Nieoceniony jest w tym przypadku masaż — wykonujemy terapię manualną z nastawieniem na dysfunkcje ruchowe konia, ponieważ zmiana biomechaniki często wiąże się z napięciami mięśniowymi.

Priorytetem jest pilnowanie prawidłowego wzorca chodu — bez niego nie ma mowy o procesie rehabilitacyjnym kopyt.

Z lewej kopyto pod koniec okresu rehabilitacyjnego, z prawej prawidłowo rozwinięte kopyto dwulatka
Z lewej kopyto pod koniec okresu rehabilitacyjnego, z prawej prawidłowo rozwinięte kopyto dwulatka

Mechanizm kopyta potrzebuje ruchu. Ból redukuje jego ilość i zastępuje wersją oszczędzającą, co upośledza prawidłową pracę kopyt. W okresie rehabilitacji ważne jest zapewnienie podłoża na tyle komfortowego, aby zachęcało do prawidłowego stawiania kończyn. Jeśli nie ma możliwości zmiany podłoża w okresie terapii, polecamy wyposażyć konia w buty — chodzi o podtrzymanie za wszelką cenę prawidłowego mechanizmu stawiania kopyt, bo bez tego nie tylko nie damy szansy na regenerację, ale i nie powstrzymamy dalszej degeneracji struktur kopytowych.

Często w problemach z kopytami zarządza się kucie. Na jakiś czas może to pomóc, natomiast na dłuższą metę niesie za sobą wady, których skutków chcielibyśmy uniknąć w procesie rehabilitacji — podkute kopyto nie pracuje prawidłowo i uwstecznia się mechanizm rozwoju struktur amortyzujących, których braki najbardziej uderzają w stawy. Najlepszym okresem na rozkuwanie jest sucha pora roku (od końca wiosny do wczesnej jesieni), ponieważ twarde i suche grunty sprzyjają stymulacji kopyt oraz zmniejszają ryzyko gnicia osłabionych strzałek.

W mokrych porach roku ważna jest profilaktyka!

Z lewej kopyto bez wyłamań dla porównania, z prawej kopyto wyszczerbione na skutek za długich ścian w porze suchej
Z lewej kopyto bez wyłamań dla porównania, z prawej kopyto wyszczerbione na skutek za długich ścian w porze suchej

Każda rehabilitacja jest indywidualna i o ile dobór terapii jest bardzo ważny, o tyle główną rolę odgrywa świadomość właściciela konia. Pamiętaj o terminach werkowania kopyt, częstym czyszczeniu i utrzymywaniu suchej ściółki w boksie. Jeżeli strzałka jest wrażliwa na dotyk, koń drobni lub maca, a kopyta są małe, jakby zawężone — zachęcamy do konsultacji.