Długotrwały ucisk spowodowany niedopasowanym siodłem skutkuje niedokrwieniem punktów oporowych na grzbiecie, które wykazują zaburzenia metabolizmu. Regeneracja tych miejsc jest upośledzona, tkanka wykazuje nadwrażliwość na ból, co powoduje zwiększenie napięcia mięśniowego grzbietu, a z czasem atrofię. W konsekwencji mięśnie zanikają i pojawiają się problemy z kręgosłupem. Czasami koń próbuje zrekompensować sobie ból grzbietu przez zmianę w ruchu, której początkowo nie widać, a która prowadzi do przewlekłej kulawizny i nieodwracalnych zwyrodnień w obrębie kończyn. Nie musi to jednak być pewny scenariusz!
Ważne jest monitorowanie korelacji siodło–grzbiet konia!
Z czego składa się ocena
Termograficzna kontrola dopasowania siodła składa się z:
- zestawu zdjęć termograficznych wraz z raportem
- analizy behawioralnej
- manualnej diagnostyki konia
- kontroli sprzętu — statycznej i wierzchowej
Zdjęcia termograficzne wykonujemy w dwóch seriach: pospoczynkowej oraz powysiłkowej. Po wykonaniu części pospoczynkowej koń jest siodłany i pracuje pod jeźdźcem minimum 20 minut w pojedynczym czapraku, bez podkładek*. Część pospoczynkowa daje bazę do porównania z częścią powysiłkową — dzięki temu możemy stwierdzić, jak trening w danym siodle wpływa na konia.
Palpacyjnie oceniamy okolice grzbietu, klatki piersiowej, szyi oraz proksymalne partie kończyn. Daje to informację o stanie tkanek miękkich, budowie konia i zmianach, które mogą rzutować na kontrolę dopasowania siodła — lub przeciwnie, są skutkiem złego dopasowania. Następnie sprawdzamy sprzęt oraz jego ułożenie na grzbiecie.
Ocena dopasowania siodła nie trwa 5 minut!
Podczas samej jazdy sprawdzamy reakcje konia, dosiad jeźdźca oraz pracę siodła pod ciężarem w czasie treningu. Zaraz po rozsiodłaniu wykonujemy drugą serię zdjęć termograficznych — powysiłkową. Dzięki temu można określić miejsca nacisku paneli czy ławek siodła na grzbiecie.
Prawidłowo dopasowane siodło rozkłada nacisk równomiernie na maksymalnej powierzchni. Im mocniejszy i bardziej punktowy nacisk, tym większa miejscowa degradacja tkanek. Siodło może też wywierać presję na połączenia więzadłowe w obrębie wyrostków kolczystych kręgów, zaburzając pracę więzadła karkowego od czaszki aż po więzadło kolczyste kręgów ogonowych. Koń z takim zaburzeniem nie porusza się płynnie, a ból powoduje zapadnięcie grzbietu i usztywnienie ruchu.
Objawy pracy w niedopasowanym siodle
- siwe włosy wychodzące punktowo w miejscach, gdzie leży siodło lub popręg
- niechęć do czyszczenia: uciekanie, uginanie się pod naciskiem szczotki, kręcenie się, „łaskotki"
- przy zakładaniu siodła / podpinaniu popręgu: uciekanie, kłapanie, tulenie uszu, gryzienie (także siebie), odsadzanie się, wierzganie
- pocenie asymetryczne lub w plamy, zwłaszcza podczas pracy w siodle
- podczas wsiadania: kręcenie się, ruszanie od razu, zadzieranie głowy, machanie ogonem, tulenie uszu, odsuwanie się
- problemy treningowe
Problemy w treningu wskazujące na brak dopasowania siodła to m.in.:
- spadek jezdności,
- problem z zatrzymaniem i staniem,
- uciekanie spod jeźdźca,
- skrócenie wykroku,
- krzyżowanie,
- odmawianie skoków,
- problemy z kontaktem i prawidłowym ustawieniem,
- brak chęci do ruchu naprzód,
- problemy z rozluźnieniem,
- odmawianie galopu na którąś ze stron,
- problemy z przejściami do niższych chodów.
Długotrwałe użytkowanie w niedopasowanym siodle poza skutkami behawioralnymi powoduje problemy zdrowotne: patologię wzorca ruchowego, zwiększenie napięcia mięśni grzbietu i w konsekwencji ich atrofię, problemy z kręgosłupem, kulawiznę.
Jeśli Twój koń miał przerwę i planujesz wdrożyć go do pracy, schudł lub przytył w ostatnim czasie, dopiero rozpoczął treningi albo wykazuje któryś z wymienionych objawów — zapraszamy do kontaktu.
Konieczne są odpowiednie warunki oraz przygotowanie pacjenta, o czym informujemy przy umawianiu terminu wizyty.
* możliwe jest wykonanie termogramów z oceną dopasowania siodła w różnego rodzaju podkładkach, jednak zawsze najpierw musi być wykonany termogram bez dodatkowego osprzętu.